Autorzy: Schneider, Schurig, Zarzycki

1.Schneider Z.
Katedra Biochemii i Biotechnologii Akademia Rolnicza w Poznaniu, ul. Wołyńska 35. 60 637 Poznań
2. Starzycki M.
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin ul. Strzeszyńska 36. 60-479 Poznań
3. Schurig R.
Umweltfach Beratung Co. 04 874 Belgern, Schulstrasse 9.Deutschland

Wolne rodniki, bardzo reaktywne chemicznie formy tlenu, są wytwarzane przez rośliny i zwierzęta w odpowiedzi na ataki różnych patogenów.
Te reaktywne molekuły są zdolne do przekształcenia biologicznie aktywnych związków w tych organizmach w bezużyteczne i trujące "śmieci", zaburzając w ten sposób harmonię przebiegów metabolicznych.

Drażnienie tkanek przez patogenne organizmy np. zainfekowanych pęcherzyków mlekotwórczych u krów, skutkuje produkcją w ich obrębie olbrzymich ilości rodników tlenowych i ich reaktywnych prekursorów, bądz produktów takich jak: nadtlenek wodoru, H2O2 i kwas podchlarawy, HCIO.

Producentami tych reaktywnych form tlenu (RFT) są podobne systemy enzymatyczne zlokalizowane w błonie fagocytów u zwierząt. Szczególnie wrażliwe na ataki RFT są nienasycone kwasy tłuszczowe, które są przekształcane do trujących aldehydów.

Jeden z tych aldehydów, dialdehyd malonowy (MDA-malonyl dialdehyde) wywołuje mutację u wszystkich organizmów. Rośliny w odpowiedzi na atak patogenów emitują na zewnątrz komórki RFT i uszczelniają ściany komórkowe ligniną produkując w komórce znaczne ilości materiału niezbędnego do jej wytworzenia oraz wytwarzając różnorodne inne związki pomocne w obronie rośliny np. taniny.

Jest oczywiste, że rośliny zaangażowane w obronę oprzed patogenami nie produkują wysokiej jakości pokarmu dla ludzi i zwierząt. Fagocyty są wyposażone w narzędzia biologiczne do produkcji szerszego wachlarza RFT, gdyż oprócz wolnych rodników takich aninorodnik ponadtlenkowy, O2, rodnik hydroksylowy, OH wytwarzają również tlen singletowy, O2 i podchloryn (OCl). Związki te czynią duże szkody w organizmach atakując np. kwasy tłuszczowe i białka w mleku krów chorych na zapalenie wymion. Mleko takie jest niezdatne do spożycia.

Kompozycja mikroorganizmów, nazwana przez jej twórcę, Teruo Higę z Uniwersytetu na Okinawie, Efektywnymi Mikroorganizmami (EM) okazała się szczególnie efyktywna w ochronie przed infekcją zarówno roślin jak i zwierząt. Mikroorganizmy te są przyjazne dla roślin i zwierząt (nie generują u nich wolnych rodników). Izolowano je z gleby i żwacza, a także pozyskano od wyspecjalizowanych laboratoriów.

Stanowią one potężny arsenał różorodnych narzędzi biologicznych, w postaci enzymów i antybiotyków oraz chelatorów metali. Są zdolne do współdziałania z roślinami w pozyskaniu pokarmu (mikroelementów z minerałów, azotu i CO2 z atmosfery) i wyparcia ze środowiska patogenów "irytujących" rośliny i zwierzęta, a także do degradowania trudno dostępnych dla pojedyńczych szczepów odpadów organicznych i zasiedlania ich środowisk. EM przyczynia się do odtworzenia równowagi biologicznej stwarzając warunki do rozwoju lokalnych mikroorganizmów współdziałających z roślinami w glebie i zwierzętami (chodzi tu zwłaszcza o dobroczynne mikroorganizmy przewodów pokarmowych).

EM, nazwane przez autorów jako EM-ekosystem dla zaakcentowania zdolności tego kompleksu do współdziałania, znajdując szerokie zastosowanie od ponad 15 lat w wielu środowiskach różnych miejsc geograficznych. Dał również początek nowego spojrzenia na ochronne funkcjonowanie mikroorganizmów stwarzające roślinom, zwierzętom i ludziom środowiska wolne od stresów oksydacyjnych powodowane patogenami i wyziewami gnijących odpadów.